Gebelik döneminde sağlıklı beslenme ve diyet.
Gebelikte gereksiz kalori alınmamalıdır. Şekerli yiyecek ve içeceklerden, yağlı gıdalardan, kızartmalardan ve aşırı tuz tüketiminden kaçınılmalıdır. Gebeler patates kızartması, turşu, mayonez, ketçap, çiğ etten yapılan gıdalardan uzak durmalı, mümkünse dışarıda et tüketmemeli, evde pişen etli yemeklerden yemeli ve zeytinyağlı yemekleri tercih etmelidir. Gebeler aşırı tuzlu yememeli, özellikle son aylarda aşırı tuz tüketimi ile vücutta ödem artabilir, bu durumda gebede şişkinlik, rahatsızlık hissi olabilir, tansiyon yükselebilir ve gebelik zehirlenmesi denilen preeklampsi, eklampsi gibi hastalıklar gelişebilir.
Günümüzde gebelerin eline çeşitli diyetler verilmekte ve o doğrultuda beslenmeye zorlanmaktadır. Gebelerde bazı belirli hastalıklar ve durumlar dışında bu tür diyet programlarının hiçbirinin bilimsel geçerliliği yoktur. Temel beslenme şekli tamamen doğal olmalıdır. Sebze, meyve, et, yağ diyetin temelini oluştururken, şeker içeriği yüksek olan gıdalar ise vücuda oldukça zararlıdır. Gebelikte diyet, hastayı takip eden doktorun önerileri doğrultusunda hastanın durumuna uygun olarak diyetisyenler tarafından özel olarak hazırlanmalıdır. Gebelik boyunca düzenli ve dengeli beslenme ile gebenin ihtiyacı olan tüm vitaminler alınabilir. Gebelikte dengeli bir şekilde beslenildiği taktirde, bazı özel dönemler ve durumlar haricinde vitamin kullanılması gereksizdir. Anne adayları kilo alırım endişesi ile düzensiz beslenip vitamin alarak açığı kapatacağını düşünüyorsa vücudun ihtiyacı olan besinlerin tam karşılanmayacağından emin olmalıdır.
Gebelerin ilk aylarında tüm doktorlar ”toxoplazma” testinin yapılmasını ister. Toxoplazma paraziti ile gebe kalmadan önce karşılaşma olasılığı yüksektir. Toxoplazma enfeksiyonu ilk defa gebelikte geçiriliyorsa fetüste sakatlıklar gelişebilir. Bunu anlamak için gebenin toxoplazma testi mutlaka yapılmalıdır. Eğer bu parazit ile önceden hiç karşılaşmamış ise gebeye özellikle çiğ et tüketmemesi, sebze ve meyveleri çok iyi yıkaması önerilmelidir. Toxoplazma kedilerin taşıdığı bir parazit olduğu için mümkünse evde kedi bulundurulmamalıdır. Eğer evde kedi varsa veteriner kontrolünde olmalı, aşısı düzenli yapılmalı ve kedilere de çiğ et verilmemelidir.
Özellikle gebeliğin ilk üç ayında en fazla sabahları uyanınca olan bulantı ve kusmaların önüne geçmek için katı, kuru ve yağsız gıdalar tercih edilmelidir. Bunun için yataktan kalkmadan on dakika önce yağsız peynir, grissini, leblebi, bisküvi, patates haşlama, çeşitli tuzlu krakerler yenilebilir. Bu dönemde az az ve sık sık yenmelidir. Bulantı ve kusma nedeni ile ilk aylar kilo kaybettiğinde gebe endişelenmemelidir.
Gebelikte Öğün Sayısı
Gebeler az az ve sık aralıklarla günde altı öğün yemek yemelidir. Bu tarz beslenme ile midede aşırı şişkinlik mide yanması gibi şikayetler azalacaktır. Günde altı öğün beslenme, gebeliğin ilk trimesterinde olan bulantı ve kusmaların önlenmesinde, gebeliğin son trimesterinde görülen mide yanması ve şişkinlik şikayetlerinin azalmasında çok etkilidir. Gebelikte özellikle son aylarda mide asidinin mideden yemek borusuna kaçması nedeniyle mide yanması şikayetleri oldukça fazladır.
Gebeler ”iki canlı” olduğu için aşırı beslenmesi gerekmez. Gebe olmayan kadınlara göre günde almaları gereken kaloriye ek olarak ayrıca gebeler günde 300 kalori daha fazla almalıdır, bu ise öğünlerde birkaç kaşık fazla yemek anlamına gelir. Ara öğünlerde sağlıklı gıdalar tüketmek önemlidir. Ara öğünlerde vitamin açısından zengin olan meyveler, lif açısından zengin olan krakerler ve kalsiyum açısından zengin yoğurt gibi besinler tüketmek daha faydalı olur.
